İmalat sanayine ilişkin öncü göstergelerden biri olan reel sektör güveninde nisan ayında gerileme kaydedildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan İktisadi Yönelim Anketi sonuçlarına göre, Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) düşüş göstererek kritik eşik seviyesinin altına indi. Mevsimsellikten arındırılmış endeks bir önceki aya göre 1,4 puan azalarak 98,6 seviyesine geriledi. Bu değer, reel sektörde temkinli görünümün güçlendiğine işaret etti.
Siparişler ve genel görünüm güveni aşağı çekti
Endeksin bileşenleri incelendiğinde güven kaybının temel nedenleri netleşti. Aşağı yönlü etkileyen başlıklar:
- Toplam sipariş miktarı
- Genel ekonomik gidişat
- İhracat siparişleri
- Üretim hacmi beklentileri
- İstihdam öngörüleri
Buna karşılık sabit sermaye yatırımları ve mevcut sipariş düzeyine ilişkin değerlendirmeler endeksi sınırlı da olsa yukarı taşıdı.
İhracat zayıflarken iç talep güçleniyor
Gelecek üç aya yönelik beklentilerde dikkat çekici bir ayrışma yaşandı:
- İç piyasa sipariş beklentileri güç kazandı
- İhracat siparişleri ve üretim beklentileri zayıfladı
Bu tablo, dış talepteki yavaşlamaya karşılık iç talebin görece daha dirençli kaldığını gösteriyor.
Maliyet baskısı sürüyor
Anket sonuçları, maliyet tarafındaki baskının devam ettiğine işaret etti.
- Birim maliyetlerde artış beklentisi yükseldi
- Satış fiyatlarının artacağı yönündeki beklenti güçlendi
- 12 ay sonrası ÜFE beklentisi %31,9’a çıktı
Bu gelişmeler, enflasyonist baskının üretim tarafında sürdüğünü ortaya koyuyor.
Sanayide en büyük sorun: Talep yetersizliği
Firmaların üretimini kısıtlayan faktörler incelendiğinde:
- %56,5: Herhangi bir kısıt yok
- %12,8: Talep yetersizliği
- %8,8: Hammadde ve ekipman eksikliği
- %8,6: Finansman sorunları
Talep yetersizliği, sanayi için en önemli risk başlığı olmayı sürdürdü.
Nisan ayı verileri, reel sektörde güvenin yeniden zayıfladığını gösteriyor. İç talep tarafında sınırlı toparlanma sinyalleri görülse de ihracat, maliyetler ve genel ekonomik görünümdeki bozulma, güven endeksini baskılamaya devam ediyor.
