Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), reel sektörün döviz talebine dair kapsamlı bir analiz yayımladı. “Reel Sektörün Döviz Talebi Gelişmeleri” başlıklı rapor, firmaların döviz davranışlarının son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini ortaya koydu. Analize göre, 2021 Ocak – 2025 Mayıs döneminde reel sektörün döviz akımı incelendiğinde, firmaların döviz biriktirme eğiliminin zayıfladığı tespit edildi. Özellikle net ihracatçı firmaların döviz satışlarını artırdığı, buna karşılık net ithalatçıların uzun dönem ortalamasına yakın döviz talebini sürdürdüğü vurgulandı.
YP Mevduat Payı Sert Düştü
Firmaların yabancı para (YP) mevduat oranı da dikkat çekici bir şekilde geriledi. 2023 Haziran’da yüzde 60,7 olan oran, 2025 Haziran itibarıyla yüzde 35’e düştü. Bu gelişme, şirketlerin döviz biriktirme eğiliminin azalmasına bağlandı. Raporda, yakın dönemde döviz talebinde ithalatçı firmaların dış ticaret ödemelerinin belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi. Özellikle enerji, otomotiv, demir-çelik, kimya ve telekomünikasyon sektörleri, son 12 ayda net döviz alıcıları arasında öne çıktı.
Net İhracatçılar Döviz Arzına Katkı Sağlıyor
Analize göre, sıkılaşma politikalarıyla birlikte ihracat ve döviz kredileri artsa da net ihracatçı firmaların döviz akımı azalırken, piyasaya döviz arzı katkısı sürdü. Net ithalatçıların payı ise yükselerek yüzde 65’e çıktı. Merkez Bankası uzmanlarının değerlendirmesine göre, reel sektörün son bir yılda net döviz satıcısı konumuna geçmesi, kur oynaklığını sınırlayıcı bir unsur oldu. Ancak ithalatçıların artan talebi, yakın dönemde döviz piyasasında dengeyi belirleyen temel unsur olarak öne çıktı.
