İran merkezli çatışmaların ardından enerji piyasalarında oluşan arz şoku, küresel ölçekte etkisini artırarak sürdürüyor. Shell CEO’su Wael Sawan, son haftalarda özellikle Asya’da hissedilen akaryakıt sıkıntısının önümüzdeki süreçte Avrupa’yı da etkisi altına alabileceğini söyledi. Sawan, Güney Asya’dan başlayarak Güneydoğu ve Kuzeydoğu Asya’ya yayılan arz sorunlarının, nisan ayına yaklaşırken Avrupa için de ciddi bir risk haline geldiğini ifade etti.
Hükümetlere acil önlem çağrısı
Enerji piyasalarındaki gelişmelerin yalnızca arz tarafıyla sınırlı kalmadığını belirten Sawan, hükümetlerin talep yönetimi ve stratejik stoklama konusunda hızlı adımlar atması gerektiğini vurguladı. Sawan, özellikle kriz dönemlerinde enerji güvenliğinin korunması için depolama kapasitesinin artırılması ve tüketimin dengelenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Avustralya’da istasyonlar boş kaldı
Krizin ilk somut etkileri Asya-Pasifik bölgesinde görülmeye başladı. Avustralya’da yüzlerce akaryakıt istasyonu yakıt sıkıntısı nedeniyle stok problemi yaşamaya başladı. Yetkililerin verdiği bilgilere göre, en az 600 satış noktası en az bir yakıt türünde tedarik sorunu yaşarken, bu durum ülke genelindeki istasyonların yaklaşık yüzde 10’unu etkiledi. Avustralya’nın yüksek ithalat bağımlılığı ve tedarik zincirindeki aksaklıklar, krizin etkisini daha da derinleştirdi.
Hürmüz Boğazı etkisi belirleyici
Uzmanlara göre krizin temelinde Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler yer alıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından boğazdaki geçişlerin ciddi şekilde kısıtlanması, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birini etkiledi. Bu durum, küresel yakıt stoklarını daraltırken fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. Özellikle rafineri kapasitesi sınırlı olan ülkelerde arz sıkıntısı daha belirgin şekilde hissediliyor.
Havacılık sektöründe zam uyarısı
Artan yakıt maliyetleri havacılık sektörünü de doğrudan etkiliyor. United Airlines CEO’su Scott Kirby, jet yakıt fiyatlarının yüksek kalması durumunda bilet fiyatlarında yüzde 20’ye varan artışların gündeme gelebileceğini açıkladı. Kirby, maliyet baskısı nedeniyle bazı hatlarda kapasiteyi azaltmak zorunda kaldıklarını belirtirken, yüksek fiyatların yolcu talebini de olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Enerji piyasalarında belirsizlik sürüyor
Küresel enerji piyasalarında arz daralması ve jeopolitik risklerin etkisiyle belirsizlik yüksek seviyede kalmaya devam ediyor. Uzmanlar, kriz uzadıkça hem akaryakıt fiyatlarında hem de tedarik zincirinde sorunların derinleşebileceğine dikkat çekiyor. Shell’in uyarısı, özellikle Avrupa için yeni bir risk dalgasının kapıda olduğuna işaret ederken, önümüzdeki dönemde enerji güvenliği politikalarının daha da ön plana çıkması bekleniyor.
