Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) emekli, dul, yetim ve çalışan sigortalılara sunduğu sağlık destekleri enflasyon ve piyasa koşulları karşısında giderek eriyor. Özellikle gözlük ve işitme cihazları için verilen katkı payları reel fiyatların çok gerisinde kalırken, milyonlarca kişi temel sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için cepten daha yüksek tutarlar ödemek ya da kredi kartı ve banka kredilerine yönelmek zorunda kalıyor.
Gözlükte 130 TL’ye Karşı Binlerce Lira
SGK’nın göz muayenesi sonrası sağladığı destek, çerçeve için 100 TL, cam için ise 30 TL ile sınırlı. Yani toplamda 130 TL’lik bir katkı sunuluyor. Ancak piyasada en uygun gözlük çerçeveleri 1750-2500 TL’den, cam fiyatları ise 2 bin TL’den başlıyor. Mavi ışık korumalı ya da özel üretim camlarda fiyatlar 12 bin TL’ye kadar çıkıyor. Dolayısıyla SGK’nın sağladığı katkı neredeyse sembolik düzeyde kalıyor.
İşitme Cihazlarında Benzer Tablo
İşitme kaybı yaşayan sigortalılar için SGK’nın sağladığı destek kulak başına 4 bin TL. Ancak en düşük kalitedeki işitme cihazlarının fiyatı 15 bin TL’den, teknolojik özelliklerine göre ise 85 bin TL’ye kadar ulaşıyor. Piyasada ortalama cihaz fiyatının 35 bin TL olduğu düşünüldüğünde, SGK desteğinin yalnızca küçük bir bölümünü karşıladığı görülüyor. Uzmanlar, işitme kaybı raporuna rağmen vatandaşların cihazın kalan bedeli için yüksek tutarları kendi ceplerinden ödemek zorunda kaldığını belirtiyor.
Katılım Payları Ekstra Yük Getiriyor
SGK yalnızca gözlük ve işitme cihazlarında değil, ilaç ve tedavi masraflarında da sigortalıların cebine ek yük bindiriyor. Ayakta tedavilerde yazılan reçetelerde ilaç bedelinin %10-20’si “katılım payı” olarak alınıyor. Ayrıca kanser gibi ağır hastalıkların tedavisinde kullanılan birçok ilaç SGK’nın geri ödeme listesinde yer almadığı için hastalar ilaç masraflarını kendi bütçelerinden karşılamak zorunda kalıyor.
Özel Hastaneler SGK’dan Çekiliyor
Yüksek enflasyon, artan döviz kurları ve sağlık hizmetlerinin maliyetlerindeki yükseliş, SGK’nın tarifelerini daha da yetersiz hale getirdi. Kurumun ödeme oranlarının düşük kalması nedeniyle çok sayıda özel hastane, diyaliz merkezi ve tedavi kuruluşu SGK ile anlaşmalarını feshetmeye başladı. Bu durum, SGK’lı vatandaşların özel sağlık hizmetlerine erişimini daha da zorlaştırıyor.
Emekli, dul, yetim ve çalışan milyonlarca SGK’lının gözlükten işitme cihazına, ilaçtan muayeneye kadar pek çok sağlık ihtiyacında devlet desteği sembolik düzeyde kaldı. SGK’nın reel piyasa fiyatlarını karşılamayan katkı payları, vatandaşları cepten ödeme yapmaya veya borçlanmaya mecbur bırakıyor. Sağlık hizmetlerinde artan katılım payları ve kısıtlı geri ödeme listesi ise “sosyal devlet” ilkesinin tartışılmasına yol açıyor.
