NASA, Blue Origin ve SpaceX ile yürüttüğü insanlı Ay inişi programında tasarımları sadeleştirdiğini ve gelecekteki mürettebatlı iniş araçlarının görev kurgusunu değiştirdiğini açıkladı. Kurum, 2028'de Ay yüzeyine dönüş hedefi için ticari insan iniş sistemi sağlayıcılarıyla çalışmalarını yeniden düzenlediğini bildirdi.
Görev mimarisi yeniden düzenlendi
NASA’nın açıklamasına göre Artemis III görevi, gelecek yıl düşük Dünya yörüngesinde Blue Origin ve SpaceX’in test iniş araçları ile Orion uzay aracı arasında kenetlenme ve ayrılma kabiliyetini göstermeye odaklanacak. Şirketler, buna paralel olarak yakın dönem Artemis görevleri için mürettebat ve kargo versiyonlarını da geliştiriyor.
Kurum, ilk mürettebatlı Ay görevlerinde astronotların Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi'nden SLS roketi üzerindeki Orion kapsülüyle fırlatılacağını belirtti. Her görevde ticari insan iniş sistemi Orion ile buluşacak; iki ekip üyesi Ay yüzeyine inerken iki kişi Orion'da kalacak.
NASA ayrıca, 2028'e yönelik hızlandırma kapsamında ay iniş araçlarının artık Ay çevresindeki yakın doğrusal halo yörüngesinde buluşmayacağını, bunun yerine her ortak için sistemlerine göre değişen bir yörüngede kenetleneceğini açıkladı.
Blue Origin ve SpaceX için farklı operasyon modelleri
SpaceX, Starship Human Landing System için uzayda itici yakıt biriktirme yaklaşımını sürdürmeyi planlıyor. Şirket, düşük Dünya yörüngesine birden fazla Starship gönderecek; yakıt taşıyan “tanker” Starship’ler, depodaki Starship’e süper soğuk sıvı itici aktaracak. Daha sonra bu depo aracı, Ay yolculuğu için iniş aracını besleyecek.
Revize edilen düzende Starship HLS, Orion ve mürettebatını Dünya yörüngesinde bekleyecek. Araçlar burada buluşup kenetlenecek, ardından Starship iniş aracı Ay’a doğru doğrudan transfer yanışı yapacak. NASA, Orion'u bu düzene uyarlamak için çalışma yürüttüğünü de aktardı.
Blue Origin tarafında ise Blue Moon Mark 2 Alpha Lander için itici transferi erteleniyor ve üç aktarım aşaması kullanılıyor. Bu aşamalar, alçak Dünya yörüngesinde başlıyor; ardından Mark 2 iniş aracı ekleniyor. Kenetlenmenin ardından sistem eliptik kutup yörüngesine ilerliyor.
Sertifikasyon, testler ve görev sırası
NASA, her iki şirketin de mürettebatlı Ay görevlerinden önce insansız bir gösterim uçuşu yapmak zorunda olduğunu açıkladı. Kurum, iniş sistemi sertifikasyonunu da mürettebatlı görevlerden önce tamamlayacağını belirtti.
NASA Administrator Jared Isaacman, açıklamasında 2028'de Amerikalı astronotları Ay yüzeyine geri döndürme ve bir Moon Base kurma hedefinden söz etti. Artemis programı yöneticisi Jeremy Parsons ise sözleşme güncellemelerinin, gereklilikler ve kilometre taşları konusunda NASA ile ortaklarının aynı çizgide kalmasını sağladığını söyledi.
NASA’nın güncel planında ilk yüzey görevlerinde yaklaşık iki saat süren iki Ay yürüyüşü hedefleniyor. Astronotların bu sırada Ay örnekleri toplaması ve Axiom Space tarafından sağlanan uzay giysisinin kabiliyetlerini test etmesi planlanıyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: NASA.
