Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, lisanssız elektrik üretimine ilişkin mahsuplaşma sisteminde köklü değişikliklere gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme ile birlikte, üretim ve tüketim dengesinin hesaplanmasında saatlik bazlı modele geçildi. Yeni sistemde mahsuplaşma işlemleri piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek. Üretim ve tüketim verileri ise artık gün sonunda değil, saatlik olarak karşılaştırılacak. Böylece enerji üretim fazlası ya da açığı daha hassas şekilde ölçülebilecek.
Mahsuplaşma sistemi yeniden kurgulandı
Düzenlemeye göre, mahsuplaşmaya konu üretim ve tüketim tesislerinin aynı gerçek ya da tüzel kişiye ait olması şartı korunurken, işlemler vergi kimlik numarası üzerinden gerçekleştirilecek. Ayrıca üretim ve tüketim tesisleri belirli kurallar çerçevesinde grup bazlı olarak ilişkilendirilebilecek. Bu sayede bir üretim tesisinin birden fazla tüketim tesisiyle eşleştirilmesine imkan tanınacak. Grup yapısında yer alacak tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması gerekecek. Ancak belirli koşulların sağlanması halinde farklı fatura dönemlerine sahip tesislerin de aynı grup içinde yer alabilmesinin önü açıldı.
İhtiyaç fazlası enerjiye yeni hesaplama yöntemi
Yeni çerçevede, üretimin tüketimi aşması durumunda ortaya çıkan ihtiyaç fazlası enerji miktarı saatlik bazda hesaplanacak. Bu kapsamda üretim miktarının belirlenen bedelli üretim limitini aşması halinde:
- Aşan kısım sistem kullanım bedeline tabi olacak
- Bazı durumlarda ise ilgili mevzuat çerçevesinde Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek
Bu düzenleme ile birlikte, üretim fazlasının ekonomiye nasıl kazandırılacağı daha net kurallara bağlandı.
Bedelli üretim limiti netleştirildi
Karar, bedelli üretim limitinin hesaplanması, izlenmesi ve değişikliklerin kayıt altına alınmasına ilişkin usulleri de detaylandırdı. Buna göre, limitin aşılması halinde mahsuplaşma süreci devam edecek ancak ihtiyaç fazlası üretimin nasıl değerlendirileceği bu limit dikkate alınarak belirlenecek. Mahsuplaşma işlemlerinde kullanılacak üretim ve tüketim verileri, şebeke işletmecileri tarafından ölçüm noktalarından alınarak piyasa yönetim sistemine aktarılacak.
Bu süreçte:
- Verilerin doğruluğu
- Zamanında sisteme girilmesi
gibi sorumluluklar şebeke işletmecilerine ait olacak.
Görevli tedarik şirketleri ise mahsuplaşma sonuçlarına göre lisanssız üretim tesislerine yapılacak ödemeleri gerçekleştirecek ve sistem kullanım bedeline ilişkin tahsilat süreçlerini yönetecek.
Başvuru ve geçiş süreci
Üretim ve tüketim tesislerinin ilişkilendirilmesi için başvurular ilgili şebeke işletmecilerine yapılacak. Süreç; başvuru, veri kontrolü ve sonuçların bildirilmesi aşamalarını içerecek şekilde belirli takvimlere bağlandı. Yeni düzenleme ile birlikte önceki mahsuplaşma usul ve esasları yürürlükten kaldırılırken, 2026 yılına ilişkin bedelli üretim limitine dair geçiş hükümleri de uygulamaya alındı.
Saatlik mahsuplaşma modeline geçiş, enerji piyasasında daha şeffaf ve dinamik bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Özellikle yenilenebilir enerji üretiminde artan kapasite göz önüne alındığında, bu düzenlemenin arz-talep dengesini daha etkin yönetmesi bekleniyor.
