Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı son veriler, küresel gıda fiyatlarındaki yükseliş eğiliminin devam ettiğini ortaya koydu. FAO Küresel Gıda Fiyat Endeksi, Nisan 2026’da bir önceki aya göre yüzde 1,6 artarak 130,7 puana yükseldi. Böylece küresel gıda fiyatları üst üste üçüncü ayında da artış kaydetmiş oldu. Verilere göre yükselişte özellikle bitkisel yağlar, tahıl ve et fiyatlarındaki artış etkili olurken şeker ve süt ürünlerindeki gerileme artışı sınırlayan unsurlar arasında yer aldı. Uzmanlar, küresel tarım piyasalarında devam eden arz baskıları ve jeopolitik gelişmelerin fiyatlar üzerindeki etkisini sürdürdüğünü belirtiyor.
Gıda fiyatlarında yükseliş sürüyor
FAO verilerine göre nisan ayında küresel gıda fiyatları bir önceki aya kıyasla 2,1 puan yükseldi. Endeks böylece yılın ilk aylarından bu yana devam eden yukarı yönlü seyrini korudu. Her ne kadar yükseliş devam etse de artış hızının önceki aya göre daha sınırlı gerçekleştiği dikkat çekti. Uzmanlar, bazı ürün gruplarında görülen fiyat gerilemelerinin genel yükselişi frenlediğini ifade ediyor. Endeks yıllık bazda da artış gösterdi. Nisan 2026 verileri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 yükselişe işaret etti.
Tahıl ve bitkisel yağ fiyatları etkili oldu
Nisan ayında özellikle tahıl ve bitkisel yağ fiyatlarında yaşanan artış küresel endeks üzerinde belirleyici oldu. Küresel iklim koşulları, enerji maliyetleri ve lojistik giderlerindeki artışın tarımsal üretim maliyetlerini yükselttiği belirtiliyor. Uzmanlara göre Rusya-Ukrayna savaşı sonrası oluşan arz endişeleri tam anlamıyla sona ermiş değil. Ayrıca bazı bölgelerde yaşanan kuraklık ve olumsuz hava koşulları da tarım üretimi üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Et fiyatlarında görülen yükselişin de küresel gıda maliyetlerini artıran başlıklardan biri olduğu ifade ediliyor.
Şeker ve süt ürünlerinde düşüş yaşandı
FAO verilerine göre şeker ve süt ürünleri fiyatlarında ise düşüş görüldü. Özellikle bazı büyük üretici ülkelerde arzın artması fiyatların gerilemesinde etkili oldu. Buna rağmen diğer ürün gruplarında yaşanan yükselişler nedeniyle genel endeks yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Ekonomistler, küresel gıda fiyatlarında dalgalanmanın önümüzdeki dönemde de devam edebileceğini belirtiyor. Özellikle enerji fiyatları, iklim koşulları ve küresel ticaret politikalarının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağı ifade ediliyor.
Tarihi zirvenin altında kalmaya devam etti
Küresel gıda fiyatları yükselişini sürdürse de FAO endeksi halen Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin belirgin şekilde altında bulunuyor. Verilere göre mevcut seviye, Mart 2022’de kaydedilen rekor düzeyin 29,6 puan yani yüzde 18,4 altında kaldı. Uzmanlar, son dönemdeki yükselişlerin küresel enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde gıda fiyatlarındaki artışın tüketici enflasyonu üzerinde önemli etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Türkiye’de de yakından takip ediliyor
Küresel gıda fiyatlarındaki değişimler Türkiye’de de yakından izleniyor. Özellikle ithal girdi maliyetleri ve tarımsal üretim fiyatları açısından FAO verilerinin iç piyasalar üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor. Ekonomistler, küresel emtia fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükselişlerin önümüzdeki dönemde gıda enflasyonu açısından risk oluşturmaya devam ettiğini ifade ediyor.
