Çeltik hasadına günler kala, üreticilerin en büyük gündemi kuraklık ve fiyat beklentisi oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tahminlerine göre, 2025-2026 üretim döneminde Türkiye genelinde çeltik rekoltesi yüzde 2,5 oranında düşecek. Ancak özellikle Trakya ve Marmara’daki bazı bölgelerde kaybın yüzde 30’a kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Trakya’da Daralma, Marmara’da Büyük Kayıp
Edirne: İpsala Ticaret Borsası Başkanı Necmi Sezer, il genelinde 25 bin dönüm arazinin ekim dışı kaldığını açıkladı. Buna rağmen Meriç Nehri ve Bulgaristan’dan gelen su kaynakları sayesinde ciddi kayıpların önüne geçildiğini belirtti. Edirne genelinde 460 bin dönüm, İpsala’da ise 210 bin dönüm ekim yapıldığı kaydedildi.
- Keşan: Ziraat Odası Başkanı Hasan Şen, ilçede yüzde 15 daralma yaşandığını ve yaklaşık 6 bin dönüm arazinin ekim dışı kaldığını söyledi. Buna rağmen verimde kayıp beklenmediğini belirtti.
- Gönen ve Biga: Bölgedeki kuraklık ve su sıkıntısı üretimi vurdu. Gönen’de Ziraat Odası Başkanı Kemal Arpacı, 3 bin üreticinin kuraklıktan doğrudan etkilendiğini, rekolte kaybının yüzde 30 seviyelerinde olacağını ifade etti. Biga’da ise ekim alanı 110 bin dönümden 65 bin dönüme geriledi. Ziraat Odası Başkanı Mustafa Güray Ergün, “En büyük kayıp, coğrafi işaretli Gönen Lüx Baldo pirincinde olacak” dedi.
Samsun’da Artış Dikkat Çekti
Türkiye’nin diğer çeltik merkezlerinden Samsun’da ise farklı bir tablo ortaya çıktı.
- Bafra Ovası: Geçen yıl 145 bin dekar olan ekim alanı bu yıl 160 bin dekara çıktı.
- Çarşamba Ovası: Ekim alanı 14 bin dekardan 16 bin dekara yükseldi. Samsun genelinde bir yılda toplam 17 bin dekar artış yaşandı.
Bafra Ziraat Odası Başkanı Osman Tosuner, bu yıl 120 bin tonun üzerinde rekolte beklediklerini belirtti. Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir ise TMO’dan birinci kalite için 45 TL, ikinci kalite için 40 TL fiyat beklediklerini söyledi.
Üretici Fiyat Beklentisi
- Yüksek girdi maliyetleri ve su sorunu, üreticilerin taban fiyat beklentisini artırdı.
- Trakya ve Marmara’daki üreticiler, TMO’dan kilogram başına 40-45 TL arasında fiyat talep ediyor.
- Bazı üretici temsilcileri, geçen yılki fiyatlara göre yüzde 30-40 artış beklentisini dile getirdi.
Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis de, sahadan gelen bilgilere göre bazı bölgelerde ciddi kayıplar olduğunu, ancak Samsun gibi illerde üretimin güçlü seyrettiğini belirtti. Reis, TMO’nun taban fiyatının Baldo tipi çeltikte 40-45 TL civarında olacağını öngördü.
Uzmanlardan Uyarı: Su Yönetimi Kritik
Üretici birlikleri ve sektör temsilcileri, kuraklık ve su yönetimi sorunlarının çözülmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle barajlardaki su seviyesinin azalması, gelecek yıllarda çeltik üretimini daha fazla riske sokabilir. Türkiye genelinde çeltik üretiminde yüzde 2,5’lik bir düşüş bekleniyor. Ancak Gönen, Biga ve Trakya’daki bazı bölgelerde kayıp yüzde 30’u bulabilir. Samsun’da üretim artışı sektöre umut verse de, üreticilerin gözü TMO’nun açıklayacağı taban fiyatta. Su krizine kalıcı çözüm bulunmazsa, gelecek yıllarda daha büyük rekolte kayıpları gündeme gelebilir.
