Türkiye’de yılda yaklaşık 8 milyon aracın el değiştirdiği ikinci el piyasasında, alım-satım sürecinin en kritik aşaması olan ekspertiz hizmeti güvenilirliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Denetimsiz şekilde açılan firmalar, tüketiciyi hem fahiş fiyatlarla hem de gerçeği yansıtmayan raporlarla mağdur ediyor.
20 Bin Liraya Ulaşan Ücretler
Sektörde fiyatlar adeta kontrolden çıkmış durumda. Basit bir diagnostik incelemenin bile 3 bin liradan başladığı ekspertiz raporlarında, “full paket” adı altında sunulan detaylı incelemelerin ücreti 20 bin liraya kadar çıkıyor. Küçük çaplı bir hasarı ortaya çıkarmak için ödenen bedelin 8-9 bin lirayı bulması, tüketicinin tepkisini artırıyor. Uzmanlar, bu ücretlerin bazı özel hastanelerdeki doktor muayene ücretlerini bile geçtiğini vurguluyor.
“Kapı Önü Ekspertizi” Tehlikesi
Ekspertiz sektöründe hızla çoğalan ve çoğunlukla kayıtsız çalışan “kapı önü ekspertizleri” de büyük risk taşıyor. Sektör temsilcilerine göre, Türkiye genelinde sadece 10-15 büyük ve kurumsal ekspertiz firması bulunurken, binlerce küçük ölçekli ya da kayıt dışı işletme faaliyet gösteriyor. Bu işletmelerin hazırladığı hileli raporlar, hem piyasada güvensizlik yaratıyor hem de tüketiciyi ciddi zararlara uğratıyor.
Anlaşmalı Ekspertiz İddiaları
Tüketici dernekleri, bazı galerilerin satmak istedikleri kazalı araçları anlaşmalı ekspertizlere götürerek “temiz rapor” aldıklarını öne sürüyor. Böylece aracı satın alan vatandaş, başka bir ekspertize başvurduğunda gerçeği öğreniyor ancak elinde sadece uzun dava süreçlerine yol açabilecek bir rapor kalıyor. Bu durum, sektöre olan güveni daha da zedeliyor.
Son Kale de Zayıflıyor
Ekspertiz firmalarının sunduğu “mini, standart, full, ekstra full” gibi paketlerin herhangi bir standart taşımaması, kafa karışıklığını büyütüyor. Tüketici örgütleri, ekspertiz hizmetinin güvenlik için asli bir hizmet olduğunu hatırlatarak şu uyarıyı yapıyor: “Ekspertiz, dolandırıcılığa karşı son kale olmalı. Ancak bugün geldiğimiz noktada, sahte raporlar ve fahiş fiyatlar tüketiciyi korumak yerine mağdur ediyor. Yılda milyonlarca aracın el değiştirdiği bu devasa sektörde denetim mekanizmalarının acilen güçlendirilmesi gerekiyor.” Sektör uzmanları, denetimsizlik ve artan mağduriyetlerin devam etmesi halinde, hem kurumsal ekspertiz firmalarının hem de ikinci el araç piyasasının darbe alacağını öngörüyor. Ayrıca, yüksek fiyatların ve sahte raporların alım-satımı yavaşlatarak ekonomiye de olumsuz yansıyacağına dikkat çekiliyor.
