Türkiye’de restoran ve kafe işletmecileri, son dönemde hızla artan yeni bir sorunla karşı karşıya: Yiyip içtikten sonra hesabı ödemeden kaçan müşteriler. Yalnızca son bir haftada İstanbul, Bursa, Çanakkale ve Bodrum’da 4 ayrı olay yaşanırken, hukuki boşlukların bu kişilere caydırıcı bir yaptırım uygulanmasını engellemesi, hem işletmecilerin hem de kamuoyunun tepkisini çekti.
Yöntem aynı: Sahte dekont, bahane ve kaçış
Son olayların çoğunda dolandırıcılar benzer yöntemlere başvurdu. Çanakkale Bozcaada’da iki müşteri, 8 bin liralık hesabı ödememek için önce sahte bir dekont gösterdi, ardından para çekme bahanesiyle restorandan ayrılıp kayıplara karıştı. Bursa’da bir aile, “kredi kartını arabada unuttum” bahanesiyle restorandan uzaklaştı. İstanbul Kadıköy’de bir çift, serpme kahvaltının ardından sessizce masayı terk etti. Bodrum’da ise olay daha da büyüdü; hesabı ödemeyen üç müşteriyle çalışanlar arasında tartışma çıkarken, şüphelilerden biri silah çekti. Neyse ki olayda yaralanan olmadı ancak zanlılar gözaltına alındı.
Hukuki boşluk tartışması
Vatandaşların tepkisini çeken bir diğer nokta ise, bu olayların Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) net bir karşılığının olmaması. 2004 yılında yapılan değişikliklerle birlikte, yazılı bir kanıt olmadığı sürece “hesap ödemeden kaçmak” doğrudan hırsızlık ya da dolandırıcılık kapsamına girmiyor. Avukat Mustafa Zafer, “Mevcut yasada bu fiil için doğrudan ceza öngörülmüyor. Önceki yasa yürürlükte olsaydı, 15 günden 3 aya kadar hapis veya hesabın 10 katına kadar adli para cezası verilebilirdi” dedi. Uzmanlara göre mağdur olan işletmeler, bu durumda yalnızca alacak davası açabiliyor ya da icra takibi yoluna başvurabiliyor. Ancak bu süreç hem uzun hem de masraflı olduğu için çoğu işletme hukuki yollara başvurmayı tercih etmiyor.
Esnaf zor durumda
Restoran ve kafe sahipleri, son dönemde artan gıda maliyetleri ve kira yükünün yanında, bu tür olayların da işletmeleri daha da zorladığını belirtiyor. Sektör temsilcileri, hem esnafı hem de dürüst tüketiciyi koruyacak yasal düzenlemelerin bir an önce yapılması gerektiğini vurguluyor.
