Temmuz ayında milyonlarca emekli ve memurun maaşlarına yapılacak zam oranı için geri sayım sürerken, yılın ilk dört ayına ilişkin enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte zam hesapları da netleşmeye başladı. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan veriler, özellikle SSK ve Bağ-Kur emeklileri açısından önemli bir artışın şimdiden kesinleştiğini ortaya koyarken, memur ve memur emeklileri için toplu sözleşme kaynaklı farklı bir tablo oluştu.
Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele programını sürdürdüğü bir dönemde maaş zamları hem çalışanlar hem de emekliler tarafından yakından takip edilirken, SGK Uzmanı İsa Karakaş da mevcut veriler ve Ankara kulislerinde konuşulan olası senaryolara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İlk dört aylık enflasyon farkı netleşti
Ocak, şubat, mart ve nisan aylarına ilişkin resmi enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte dört aylık kümülatif enflasyon oranı yüzde 14,64 olarak kesinleşti. Böylece SSK ve Bağ-Kur emeklileri açısından şimdiden yüzde 14,64 oranında zam hakkı oluştu. Dört aylık veriler, temmuz ayında yapılacak maaş artışının temelini oluştururken, mayıs ve haziran ayı enflasyon rakamları da nihai zam oranını belirleyecek.
SSK ve Bağ-Kur emeklileri avantajlı görünüyor
Mevcut hesaplamalara göre dört aylık enflasyon farkı doğrudan SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına yansıyacak. Bu nedenle söz konusu emekli grubunun temmuz ayında alacağı zam oranı, açıklanacak son iki aylık enflasyon verisiyle birlikte daha da yükselebilecek. Uzman değerlendirmelerine göre mevcut görünüm, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin memur emeklilerine göre daha yüksek oranlı bir maaş artışı alabileceğine işaret ediyor.
Memur ve memur emeklilerinde farklı hesaplama
Memurlar ve memur emeklileri için maaş artışları toplu sözleşme hükümleri ile enflasyon farkının birleşiminden oluşuyor. Bu nedenle ortaya çıkan zam oranı doğrudan enflasyon kadar olmuyor. Mevcut verilere göre çalışan memurlar ile memur emeklilerinin dört aylık maaş güncelleme oranı yüzde 10,51 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, aynı dönemde oluşan yüzde 14,64'lük enflasyonun yaklaşık 4 puan altında kalıyor. Bu durum özellikle memur emeklileri açısından yeni bir gelir kaybı tartışmasını da beraberinde getiriyor.
Gözler mayıs ve haziran verilerine çevrildi
Temmuz zammının kesinleşmesi için mayıs ve haziran ayı enflasyon rakamlarının açıklanması gerekiyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak iki kritik veri, milyonlarca kişinin maaşına yansıyacak nihai zam oranını belirleyecek. Ekonomistler ve piyasa katılımcılarının beklentileri doğrultusunda yapılan hesaplamalar, temmuz ayında maaş artışlarının önemli seviyelere ulaşabileceğini gösteriyor.
Yüzde 18'in üzerinde zam beklentisi
Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi'nde yer alan tahminlere göre mayıs ayında enflasyonun yüzde 1,89, haziran ayında ise yüzde 1,52 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarında temmuz ayında yaklaşık yüzde 18,58 oranında artış oluşabileceği hesaplanıyor. Uzmanlara göre mayıs ve haziran enflasyonunun yüzde 1,5 seviyelerinde gelmesi durumunda bile emekli maaşlarındaki artışın yüzde 18'in üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
En kötü senaryoda bile yüzde 17,5'in üzerinde
Yapılan projeksiyonlara göre en düşük ihtimalde dahi SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılacak artışın yüzde 17,5 seviyesinin altına düşmesi beklenmiyor. Tahminler, zam oranının yüzde 17,5 ile yüzde 19,5 aralığında şekillenebileceğine işaret ediyor. Nihai rakam ise haziran ayı enflasyonunun açıklanmasının ardından netleşecek.
Memur ve memur emeklileri için beklenti daha düşük
Toplu sözleşme hükümleri nedeniyle memur ve memur emeklilerinin maaş artışlarının SSK ve Bağ-Kur emeklilerine göre daha düşük seviyede gerçekleşmesi bekleniyor. Uzman değerlendirmelerine göre memur kesiminin alacağı zam oranı, emekli zammının yaklaşık 4 puan altında kalabilir. Bu nedenle memur sendikaları ve emekli temsilcileri ek iyileştirme beklentisini gündemde tutuyor.
Seyyanen zam tartışması yeniden gündemde
Ankara kulislerinde konuşulan en önemli başlıklardan biri ise memur emeklilerine yönelik seyyanen zam konusu oldu. Uzun süredir gündemde bulunan ancak hayata geçirilmeyen düzenlemenin yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor. Kulislerde ağırlıklı görüş, mevcut ekonomik program nedeniyle toplu sözleşme dışında yeni bir düzenleme yapılmasının zor olduğu yönünde şekilleniyor. Ancak memur emeklilerinin yaşadığı gelir kaybı nedeniyle ek iyileştirme beklentisinin sürdüğü belirtiliyor.
Temmuz öncesi beklenti yükseldi
Milyonlarca emekli ve memur, temmuz ayında maaşlarına yapılacak zam oranının kesinleşmesi için mayıs ve haziran enflasyon verilerini bekliyor. Açıklanacak veriler yalnızca maaşları değil, sosyal destek ödemeleri ve birçok ekonomik kalemi de etkileyecek. Temmuz ayında özellikle SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 18 civarında bir zam ihtimali öne çıkarken, memur ve memur emeklileri açısından toplu sözleşme kaynaklı farklı bir maaş artışı tablosunun oluşması bekleniyor.
