Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu hafta gerçekleştireceği toplantı öncesinde faiz politikalarına ilişkin tartışmalar yeniden gündemin merkezine yerleşti. Euro Bölgesi'nde enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkileri sürerken, piyasalar ECB'nin yeni bir faiz artırımına gidip gitmeyeceğine odaklandı. Ancak bazı ekonomistler, bankanın olası bir faiz artırımıyla geçmişte yapılan önemli bir politika hatasını tekrarlayabileceği uyarısında bulunuyor.
Enflasyonla mücadelede yeni adım gündemde
ECB yönetimi, enerji maliyetlerindeki yükselişin genel fiyatlar üzerinde kalıcı baskı oluşturmasını önlemek amacıyla para politikasını sıkılaştırma seçeneğini değerlendiriyor. Özellikle Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerilimler nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan yükseliş, Avrupa'da enflasyon risklerini yeniden artırmış durumda.
Merkez bankasının temel hedefi fiyat istikrarını korumak olsa da ekonomistler, mevcut ekonomik koşulların faiz artışı için uygun olup olmadığı konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
Ekonomistler 2011 örneğini hatırlattı
Birçok uzman, ECB'nin faiz artırması halinde 2011 yılında yaşanan sürecin yeniden gündeme gelebileceğini belirtiyor. O dönemde Avrupa Merkez Bankası, yükselen enerji ve emtia fiyatlarının yarattığı enflasyon baskılarına karşı iki kez faiz artırımı gerçekleştirmişti.
Ancak ekonomik büyümedeki yavaşlama ve Euro Bölgesi'nde derinleşen borç krizi nedeniyle söz konusu kararlar uzun süre uygulanamamış, daha sonra faizler yeniden düşürülmek zorunda kalınmıştı. Ekonomistler, bugün de benzer risklerin bulunduğunu ve erken bir sıkılaşmanın ekonomik toparlanmayı olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
"En büyük risklerden biri" değerlendirmesi
Ekonomistler arasında yer alan bazı isimler, ECB'nin enflasyon beklentilerini kontrol altında tutma konusunda aşırı hassas davrandığını düşünüyor. Uzmanlara göre enerji kaynaklı fiyat artışlarının tamamı para politikası araçlarıyla kontrol edilebilecek nitelikte değil.
Bu nedenle faiz artırımlarının enflasyonu sınırlı ölçüde etkilerken ekonomik büyüme üzerinde daha ağır sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Özellikle kredi maliyetlerinin yükselmesi, yatırım harcamalarının azalması ve tüketici güvenindeki zayıflama, Avrupa ekonomisi için önemli riskler arasında gösteriliyor.
Borç yükü taşıyan ülkeler baskı altında kalabilir
Faiz artışına yönelik eleştirilerin önemli bir bölümü de Euro Bölgesi'ndeki yüksek kamu borcu seviyelerine dayanıyor. Özellikle Güney Avrupa ülkelerinde artan faiz oranlarının borçlanma maliyetlerini yükselterek mali dengeleri zorlayabileceği ifade ediliyor.
Analistler, ekonomik büyümenin zayıf seyrettiği bir dönemde uygulanacak yeni faiz artışlarının kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırabileceğini ve bölgesel ekonomik farklılıkları daha görünür hale getirebileceğini belirtiyor.
Enerji kaynaklı enflasyon tartışması sürüyor
Ekonomistler, son dönemdeki fiyat baskılarının büyük ölçüde enerji maliyetlerinden kaynaklandığını ve talep kaynaklı güçlü bir enflasyon görünümünün bulunmadığını vurguluyor. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki geçici yükselişlere karşı agresif faiz artışlarının gerekli olmayabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre ekonomik aktivitenin yavaşlamasıyla birlikte enflasyon baskılarının zaman içinde doğal olarak azalması mümkün olabilir. Böyle bir senaryoda faiz artırımı, ekonomiyi gereksiz yere baskılayan bir adım olarak değerlendirilebilir.
Piyasalar ECB kararına kilitlendi
Finans piyasaları ise ECB'nin vereceği mesajları yakından takip ediyor. Sadece faiz kararı değil, bankanın önümüzdeki döneme ilişkin ekonomik projeksiyonları ve enflasyon değerlendirmeleri de yatırımcıların odağında bulunuyor.
Kararın euro, tahvil piyasaları ve Avrupa borsaları üzerinde etkili olması beklenirken, uzmanlar ECB'nin atacağı adımların küresel para politikaları açısından da önemli sinyaller vereceğini ifade ediyor.
