Türkiye’de yüksek enflasyon, yalnızca tüketici fiyatlarını değil, madeni para üretimini de şekillendirdi. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün açıkladığı verilere göre, küçük değerli madeni paraların üretimi neredeyse tamamen dururken, nakit piyasasında ağırlık 1 TL ve 5 TL’lik paraların eline geçti.
2025’te 455 Milyon Madeni Para Basıldı
Ocak-ağustos döneminde toplam 455 milyon adet madeni para üretildi. Bunun 346,4 milyonu 1 TL, 107,3 milyonu ise 5 TL oldu. Buna karşılık 50 kuruşluk paraların üretimi sadece 1,1 milyon adetle sınırlı kaldı. 25, 10, 5 ve 1 kuruşluk madeni paraların basımı ise tamamen durduruldu.
5 TL’nin Hızlı Yükselişi
Cumhuriyet’in 100. yılı anısına 2023’te hatıra para olarak piyasaya sürülen 5 TL’lik madeni paralar, kısa sürede günlük alışverişin en çok kullanılan birimlerinden biri haline geldi.
- 2023’te 21,7 milyon adet basılan 5 TL,
- 2024’te 162,6 milyon adede,
- 2025’in ilk 8 ayında ise 107,3 milyon adede ulaştı.
- Böylece piyasadaki toplam 5 TL sayısı 291 milyonu aştı.
50 Kuruş Tarihe mi Karışıyor?
Geçmişte her yıl 100-170 milyon adet arasında üretilen 50 kuruş, bu yıl adeta yok oldu. Ocak ayında sadece 84 bin adet basıldı, temmuzda sınırlı bir şekilde 1,1 milyon adetlik üretim yapıldı. Ancak ağustosta üretim yeniden askıya alındı. Böylece 50 kuruşun piyasadaki varlığı hızla azalırken, küçük madeni paraların günlük kullanımda artık neredeyse işlevsiz hale geldiği gözlemleniyor.
Nakit Piyasasında Yeni Denge
Artan fiyatlar ve alım gücündeki düşüş nedeniyle, küçük kuruşların ekonomik hayattaki rolü kaybolurken, 1 TL ve 5 TL madeni paralar günlük nakit işlemlerin temel taşı haline geldi. Uzmanlar, bu tablonun yalnızca enflasyonun etkisini değil, aynı zamanda parasal sistemdeki yapısal değişimi de işaret ettiğini vurguluyor. Darphane’nin raporu, Türkiye’de küçük madeni paraların artık sembolik hale geldiğini ortaya koyuyor. Nakit kullanımında 1 TL ve 5 TL’nin hakimiyeti, ekonomideki fiyat seviyelerinin kalıcı olarak yükseldiğinin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
