Eurostat’ın yayımladığı verilere göre Avrupa Birliği, 2024’te madencilik, taşocakçılığı, inşaat ve yıkımdan kaynaklanan büyük mineral atıklar hariç 765 milyon ton atık üretti. Bu miktar, toplam 2 milyar 196 milyon ton atığın yüzde 35’ine karşılık geldi. Aynı dönemde AB’de kişi başına düşen atık miktarı 1.697 kilogram olarak hesaplandı.
Toplam atık miktarında uzun dönem görünüm
Kuruma göre büyük mineral atıklar hariç toplam atık miktarı, son 2 dekadda yüzde 1,9 azaldı. 2004’te bu kalemde 779,5 milyon ton atık oluşmuştu. Açıklama, AB’de toplam atık üretiminin dönemsel seyrini karşılaştırmalı olarak ortaya koyuyor.
Üye ülkeler arasında kişi başına atık üretiminde belirgin farklar görüldü. Estonya, büyük mineral atıklar hariç 4.703 kilogram ile en yüksek seviyeyi kaydetti. Estonya’yı 3.157 kilogram ile Belçika ve 2.881 kilogram ile Bulgaristan izledi. Eurostat, Estonya’daki yüksek atık üretiminin petrol şeylinden enerji üretimiyle bağlantılı olduğunu belirtti.
En düşük kişi başı atık miktarları ise 1.092 kilogram ile Malta, 1.199 kilogram ile İrlanda ve 1.254 kilogram ile Slovenya’da kaydedildi.
Atığın hangi yöntemlerle işlendiği
Eurostat’ın diğer verisine göre 2024’te AB atığının yaklaşık üçte ikisi, yani yüzde 61,8’i geri kazanım işlemlerine yönlendirildi. Toplam atığın yüzde 42,0’si geri dönüştürüldü. Geri dolgu oranı yüzde 13,3, enerji geri kazanımlı yakma oranı ise yüzde 6,5 oldu. Kalan atığın yüzde 37,8’i depolama sahalarına gönderildi, yüzde 0,4’ü ise enerji geri kazanımı olmadan yakıldı.
Ülkeler arasındaki yöntem dağılımı da farklılaştı. 12 AB ülkesinde geri dönüşüm, atık işleme yöntemleri içinde yüzde 50’nin üzerine çıktı. En yüksek geri dönüşüm payı İtalya’da yüzde 87,3, Macaristan’da yüzde 77,1 ve Slovakya’da yüzde 69,8 olarak ölçüldü.
Slovenya’da atığın yüzde 67,8’i, İrlanda’da ise yüzde 45,2’si geri dolgu amaçlı kullanıldı. Bulgaristan’da atığın yüzde 91,4’ü, Finlandiya’da yüzde 84,4’ü ve İsveç’te yüzde 75,1’i depolamaya gitti. Enerji geri kazanımlı yakma, genel olarak daha düşük paya sahip olsa da Danimarka’da yüzde 27,0, Litvanya’da yüzde 19,4 seviyesine ulaştı.
Eurostat, bu verilerin AB atık istatistiklerine ilişkin 2150/2002 sayılı yönetmelik çerçevesinde toplandığını; işleme verilerinin ihraç edilen atığı kapsamadığını, ancak AB’ye ithal edilen atığın işlenmesini içerdiğini bildirdi. Bu nedenle atık işleme miktarları ile atık üretim miktarları doğrudan karşılaştırılmıyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Eurostat / Avrupa Birligi: Orijinal kaynak. CC BY 4.0. Turkce ozet ve uyarlama: FinansTaksi; Eurostat bu uyarlamadan sorumlu degildir.
