Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak adlandırılan yeni düzenleme taslağının detayları ortaya çıktı. Toplam 59 maddeden oluşan taslak, Türk Ceza Kanunu'ndan aile hukukuna, sosyal medya düzenlemelerinden infaz sistemine kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. Taslakta özellikle suça sürüklenen çocuklara yönelik ceza sisteminin yeniden şekillendirilmesi, ebeveyn sorumluluğunun artırılması, sosyal medya platformlarına kimlik doğrulama zorunluluğu getirilmesi ve nafaka sisteminin yeniden düzenlenmesi dikkat çekiyor. Düzenlemelerin yasalaşabilmesi için önce TBMM komisyonlarında görüşülmesi, ardından Genel Kurul'da kabul edilmesi gerekiyor.
Çocuk Suçlarında Cezalar Artırılıyor
Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri suça sürüklenen çocuklara yönelik ceza hükümleri oldu. Mevcut düzenlemede 12-15 yaş aralığındaki çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda uygulanabilen en yüksek ceza 15 yıl ile sınırlandırılırken, yeni taslakla bu sürenin 18 yıla çıkarılması öngörülüyor.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için de ceza indirim oranlarının azaltılması planlanıyor. Özellikle cinayet, ağır yaralama ve benzeri ağır suçlarda hâkimlere belirli şartlar altında ceza indirimi uygulamama yetkisi verilmesi gündemde bulunuyor. Böylece suçun niteliği, işleniş şekli ve failin geçmişi dikkate alınarak daha ağır yaptırımlar uygulanabilecek.
Taslakta ayrıca çocuk hükümlülerin infaz sisteminde de değişiklik yapılması öngörülüyor. Ağır suçlarda koşullu salıverilmeyi kolaylaştıran bazı uygulamaların kaldırılması planlanıyor.
Ebeveyn İhmaline Daha Ağır Yaptırım
Taslak, çocukların karıştığı ağır suçlarda ailelerin sorumluluğunu artıran düzenlemeler de içeriyor. Çocukların güvenliğini tehlikeye atan ebeveynlere yönelik cezaların artırılması planlanırken, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlali suçunda hapis cezalarının yükseltilmesi öngörülüyor.
Özellikle silahların çocukların erişimine açık bırakılması halinde ciddi yaptırımlar uygulanması planlanıyor. Silahını ihmal sonucu başkalarının kullanımına sunan kişilere hapis cezası verilmesi, silahın çocuklar tarafından kullanılması halinde ise cezaların daha da artırılması öngörülüyor. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarını uygulamayan kamu görevlileri ile çocuklara yönelik koruma kararlarına uymayan ebeveynler hakkında da yeni yaptırımlar getirilmesi hedefleniyor.
Sosyal Medyada Kimlik Doğrulama Dönemi
Taslakta sosyal medya platformlarını ilgilendiren önemli düzenlemeler de yer alıyor. Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi platformların Türkiye'deki kullanıcılar için kimlik doğrulama sistemi kurması öngörülüyor. Düzenlemeye göre sosyal medya şirketleri belirli kullanıcı bilgilerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na bildirmekle yükümlü olacak. Platformlara bu sistemleri kurmaları için dokuz aylık geçiş süresi tanınması planlanıyor. Taslak ayrıca belirli suçlar kapsamında yürütülen soruşturmalarda sosyal medya kullanıcılarına ait bilgilerin adli makamlarla paylaşılmasını zorunlu hale getiriyor.
VPN Hizmetleri de Kapsama Alınıyor
Yeni düzenlemeler yalnızca sosyal medya platformlarıyla sınırlı kalmıyor. Erişim engellerini aşmak veya anonim kullanım sağlamak amacıyla tercih edilen VPN hizmetlerinin de yeni yükümlülüklere tabi tutulması planlanıyor. Taslak kapsamında VPN servislerinin elektronik haberleşme alanındaki diğer dijital hizmetlerle benzer kurallara tabi olması ve belirli denetim mekanizmalarına dahil edilmesi öngörülüyor.
IBAN Kiralamaya Hapis Cezası
Son yıllarda dolandırıcılık soruşturmalarında sıkça gündeme gelen "IBAN kiralama" uygulaması da ayrı bir suç olarak düzenleniyor. Taslağa göre banka hesabını, IBAN bilgisini, kredi kartını veya ödeme sistemi hesaplarını maddi kazanç karşılığında başkasına kullandıran kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Düzenleme ile birlikte hesap sahiplerinin doğrudan dolandırıcılık suçuna iştirak etmese bile hesaplarını kullandırmaları halinde bağımsız bir suçtan yargılanmaları amaçlanıyor.
Aile Hukukunda ve Nafakada Yeni Dönem
Taslakta boşanma süreçlerini hızlandırmaya yönelik önemli değişiklikler de yer alıyor. Tarafların nafaka, velayet veya mal paylaşımı gibi konularda anlaşamaması halinde bile boşanma kararının daha hızlı verilebilmesinin önü açılıyor. Boşanmış kadınların yeniden evlenebilmesi için mahkeme kararı alma zorunluluğunun kaldırılması da düzenlemeler arasında bulunuyor. Sağlık raporuyla doğrudan evlendirme işlemlerinin yapılabilmesi planlanıyor. Nafaka sisteminde ise süre esaslı yeni bir model öngörülüyor. Buna göre yoksulluk nafakasının süresi, evlilik süresine bağlı olarak yeniden hesaplanacak. Ancak sağlık durumu veya ileri yaş nedeniyle çalışamayacak durumda olan kişiler için daha uzun süreli nafaka uygulamaları mümkün olabilecek.
Taslak TBMM Sürecini Bekliyor
59 maddeden oluşan 12. Yargı Paketi taslağı henüz yasalaşmış değil. Düzenlemeler önümüzdeki süreçte TBMM komisyonlarında ele alınacak, ardından Genel Kurul gündemine gelecek. Görüşmeler sırasında maddelerde değişiklik yapılması da mümkün olacak. Bu nedenle taslakta yer alan hükümlerin nihai halinin Meclis sürecinin ardından netleşmesi bekleniyor.
